Connect with us
Puan: 82/100 İnceleme : 4307

Yapay Sinir Ağları

Bilim ve Teknoloji Haberleri

Yayınlama

-

Günümüzde örneklerinin sürekli arttığı yapay zeka konuları gelecekte çok daha fazla hayatımızda olacak hatta yapay zekanın ulaşmadığı alan kalmayacak !

Gelişen teknoloji ile birlikte artan işleme ve hesaplama gücü, buna mukabil, karmaşık simülasyonların yapılması, gelişmiş yapay zeka teknolojilerini kullanılarak mümkün hale gelmiştir. Yapay zeka biliminin araştırma alanlarından biri olan Yapay Sinir Ağları (YSA), bilgisayarların öğrenmesine yönelik çalışmaları kapsamaktadır. Günümüzde bilgisayarlar ve bilgisayar sistemleri yaşamımızın vazgeçilmez bir parçası haline gelmiştir. Hemen hemen her alanda bilgisayarlardan faydalanılmaktadır. Bilgisayarlar, geçmiş yıllarda sadece hesap yaparken ya da veri transferleri gerçekleştirirken zaman içerisinde büyük miktardaki verileri özetleyen ve bu verileri kullanarak olaylar hakkında yorumlar yapabilen özellik kazanmıştır. Günümüzde ise bilgisayarlar hem olaylar hakkında karar verebilmekte hem de olaylar arasındaki ilişkiyi öğrenebilmektedir. Matematiksel olarak formülasyonu kurulamayan ve çözülmesi mümkün olmayan problemler de bilgisayarlar tarafından çözülebilmektedir.

Yapay sinir ağının genel bir tanımı yapılması gerekirse; yapay sinir ağı, insan beyninin çalışma ve düşünebilme yeteneğinden yola çıkılarak oluşturulmuş bir bilgi işlem teknolojisidir. YSA, bir başka deyişle, biyolojik sinir ağlarını taklit eden bilgisayar programlarıdır. YSA’ların öğrenme özelliği sayesinde geleneksel teknikler için çok karmaşık kalan problemlere çözüm sağlayabilmektedirler. Yine öğrenme yeteneği sayesinde, bilinen örnekleri kullanarak daha önce karşılaşılmamış durumlarda genelleme yapabilmektedir. Doğrusal olmayan, çok boyutlu, karmaşık, kesin olmayan, eksik, kusurlu, hata olasılığı yüksek veriler ve problemlerin çözümü için özellikle bir matematiksel model ve algoritmanın bulunmaması durumlarında yaygın halde yapay sinir ağları uygulamaları yapılabilmekte ve başarılı sonuçlar elde edilmektedir. Doğrusal olmayan, çok boyutlu, karmaşık, kesin olmayan, eksik, kusurlu, hata olasılığı yüksek veriler ve problemlerin çözümü için özellikle bir matematiksel model ve algoritmanın bulunmaması durumlarında yaygın halde yapay sinir ağları uygulamaları yapılabilmekte ve başarılı sonuçlar elde edilmektedir.

Bu modellemelerin gerçekleştirilmesini sağlayan önemli bir uygulama alanı ise “Yapay Sinir Ağları”dır. Sıradan yazılımın kendi kendini düzenleyebilen türlerine yönelik çalışmalar olmuştur, ancak makine öğrenimi fikrini yükseltmiş olan şey, yapay sinir ağlarıdır. YSA sadece sıradan bir dijital bilgisayar üzerinde çalışan bir taklit olarak bulunmaktadır, fakat bu taklidin içinde gerçekleşen şey, klasik bilişimden temel olarak çok farklıdır. Yapay zeka (artificial intelligence) kavramı ile insanın en önemli özellikleri olan düşünebilme ve öğrenebilme yetenekleri en önemli araştırma konuları durumuna gelmiştir. Özellikle son yıllarda bilgisayar kullanımının hızla yaygınlaşması sonucunda yapay zeka çalışmaları da bir ivme kazanmıştır. Bilgisayarın icadından beri, bilgisayarların asla yapamayacağı şeylerin olduğu hakkında konuşan insanlar olmuştu. İster satrançta büyük bir ustayı yenmek olsun, ister yarışma programını kazanmak olsun, bu tahminler her zaman yanlış çıkmıştı. Bununla beraber, olumsuz konuşan böyle insanlardan bazıları, bilgisayar biliminde her zaman daha iyi bir temele sahiptir. Eğer bilgisayarların nasıl çalıştığını bilseydiniz, fiilen erişilmesi imkansız olacak hedefler bulunduğunu bilirdiniz. İnsanların duygularını yüz ifadelerinden tanımak. Geniş bir el yazısı çeşitliliğini okumak. Konuşulan dildeki kelimeleri düzgün şekilde belirlemek. Yoğun trafikte yarı bağımsız olarak araç sürmek. Bilgisayarlar şimdi tüm bu şeyleri ve bir hayli daha fazlasını yapabilmeye başlıyorlar.

Bir beyin, her biri kendi programlamasına sahip olabilen ve dıştan gelen bir hükme ihtiyacı olmadan karar verebilen milyarca küçük ve son derece basit birimi birleştirir. Her sinir, kendi basit, önceden belirlenmiş kurallarına göre çevresindeki sinirlerle çalışır ve etkileşir. Yapay bir sinir ağı tam olarak aynı şeydir fakat yazılım ile taklit edilir. Diğer bir deyişle, dijital bir bilgisayar kullanarak, taklit sinir ağımızın sahip olduğu sinirlerin yerine çalışan, yoğun şekilde birbirine bağlanmış bir deste küçük programın taklidini çalıştırırız. Veri YSA’ya girer ve ilk “sinir” tarafından üzerinde bazı işlemler gerçekleştirilir, bu işlemler, sinirin bu özel nitelikli veriye nasıl davranacağının programlanmasıyla belirlenmektedir. Ardından, benzer bir şekilde seçilmiş olan bir sonraki sinire iletilir, böylece bir başka işlem seçilip gerçekleştirilebilir. YSA durumunda bunlar, bir arama algoritmasının sonuçlarından, rastgele üretilen sayılara, araştırmacılar tarafından el ile girilen kelimelere kadar, olmasını istediğimiz herhangi bir şeydir. O halde, özetlemek gerekirse: yapay sinir ağları temel olarak, taklit edilen beyinlerdir. Fakat, yazılım “sinirlerimize”, temel olarak istediğimiz herhangi bir programlamayı verebileceğimizi akılda bulundurmak önemlidir; sahip oldukları kuralları ayarlamayı deneyebiliriz ve böylece bir insan beyni gibi davranabilirler, fakat onları daha önce hiç hesaba katmadığımız sorunları çözmek için de kullanabiliriz.

YSA’lar nasıl çalışıyor? Beynin hücresel yapısını taklit edebilmek bilimsel olarak çok ilginçtir, ama eğer nasıl içeri gireceğimi ve her küçük alt oyuncuyu nasıl programlayacağımı biliyorsam ve girdilerim her zaman istediğim çıktılarıma işleniyorsa, o halde neden bir YSA’ya ihtiyaç duyayım? Başka bir deyişle bir YSA’nın yapısı, belirli bir sorunu çözmek amacıyla bir tanesini kasıtlı olarak inşa etmenin, YSA’nın kendisini bir parça lüzumsuz hale getiren, sorunun böylesine derin bir yeterli bilgisini ve çözümlerini gerektirdiği anlamına gelir.
Bununla beraber, bir tek karmaşık oyuncu ile çalışmaktansa pek çok basit oyuncuyla çalışmanın büyük bir üstünlüğü vardır: basit oyuncular kendini düzeltebilir.

YSA’lar çok değişik alanlarda kullanılabilir. Çok daha karmaşık YSA’lar, örneğin bir Google görsel arama sonucundaki hayvan türünü doğru şekilde tanımlamak gibi daha karmaşık hedefler için uğraşabilir. Bu yüzden “makine öğrenme” algoritmalarını programlayabilmek, şu an dünyada en çok rağbet gören yetenek takımlarından biridir. Önümüzdeki yüzyılda sorunları çözmek yerine, bilgisayarlara onları bizim için çözmeyi öğretmekle pekâla daha çok meşgul olabiliriz.

Yazan:Ali Rıza ÖZDEMİR

Kaynakça: http://www.derinogrenme.com/2017/03/04/yapay-sinir-aglari/

http://www.ibrahimcayiroglu.com/dokumanlar/ilerialgoritmaanalizi/ilerialgoritmaanalizi-5.hafta-yapaysiniraglari.pdf

https://ahmetcevahircinar.com.tr/2016/07/23/yapay-sinir-agi-nedir/

https://yapayzeka.ai/yapay-sinir-aglarinin-calisma-prensibi/



Blog

Blog Haber Makaleler2 ay

Apple insan hakları, oylamasını engelleyemedi

Apple hissedarları, Apple’ın insan hakları politikalarını değiştirip değiştirmemesi konusunda oy kullanmaya karar verdi. Onlardan Apple’ın ifade özgürlüğüne saygı göstermek için...

Blog Haber Makaleler2 sene

Bir Mühendis Gözüyle Yeni Türkiye

Bugüne kadar yazılan tarihi okuduk. İstanbul fethedilirken Ulubatlı Hasan’la, Fatih Sultan Mehmet Han’la birlikte olmayı hayal ettik. Kazım Karabekir Paşa’nın...

Blog Haber Makaleler2 sene

Nesnelerin İnterneti ve Mahremiyet

Son zamanlarda adını sıkça duyduğumuz “Nesnelerin İnterneti” kavramının hayatımızı son derece kolaylaştırırken beraberinde  pek çok tehlikeyi de getirdiğinin farkında mıyız?...

Blog Haber Makaleler2 sene

Uyumlu Arama Kodları ve Önemi

1840’ta İngiltere’den Hindistan’a yazılı bir iletişim göndermek ve bir cevap almak 10 hafta sürüyordu. 1870’e kadar, aynı mesaj telgrafla gönderilebiliyor ve...

Blog Haber Makaleler2 sene

2023’e Az Kaldı

Şükürler olsun ki şanlı Tarihimiz’de birçok zafer ve bu zaferler içinde birçok kahramanlık hatıraları mevcuttur. Çanakkale Deniz ve Kara Savaşları...

Blog Haber Makaleler2 sene

Konteyner Teknolojisi ile Sanallaştırma Tarihe mi Karışıyor?

Son zamanlarda konteyner teknolojisi adındı sıkça duyar olduk. Ülkemizde de kullanılmaya başlayan bu teknolojiye Google, IBM, Microsoft gibi birçok ünlü...

Blog Haber Makaleler2 sene

Çocuklara Makine Kodlamada Yaratıcı Olmayı Öğretin

Derin makine öğrenimi, muhtemelen kodun yazımını nispeten hızlı bir şekilde otomatikleştirecektir. Yazılımın yapabileceğimizden daha iyi kodlanabileceği bir gelecekte yaratıcılık çok...

Galeri

Teknoloji Galerileri1 sene

Astronotlara ev olacak Mars evleri

Çin merkezli firma Mars için tasarladığı evleri tanıttı. Kapsül şeklindeki yapıların Kızıl Gezegen’e kurulacak kolonide yer alması hedefleniyor.   İnsanoğlunun...

Genel Bilgi1 sene

Kırılmış CD’lerden Yapılan İnanılmaz Hayvan Heykelleri

 Yaratıcı insanları hep kıskanmışımdır. Bizim yüzüne bakmaya tenezzül etmediğimiz çizik, bozuk, kırık CD’leri Sean Avery değerlendirerek ortaya muhteşem hayvan heykelleri...

Teknoloji Galerileri1 sene

Hubble Uzay Teleskobu Yeniden Faaliyete Geçti

Denge çarklarından birinde yaşanan arızanın ardından uyku moduna alınan teleskop, yedek denge çarkının devreye sokulmasıyla bilim gözlemlerine kaldığı yerden devam...

Bilişim Haberleri1 sene

Samsung Katlanabilir Laptop Üzerine Çalışıyor!

Son zamanlarda Samsung ve Huawei arasındaki katlanabilir telefon mücadelesi gündemi meşgul ederken, Samsung’dan bir başka konuşulacak hamle geldi. Daha geçtiğimiz saatlerde katlanabilir telefonu ile ön plana...

Bilim ve Teknoloji Haberleri1 sene

Instagram Zorbalığa Karşı Yeni Araçlar Sunuyor

Instagram’ın sunduğu yeni araçların siber zorbalıkla mücadelede etkisi merakla bekleniyor.  Instagram’ın yeni yöneticisi Adam Mosseri, bugün Instagram’ın zorbalığa karşı sunduğu...

Kültür Sanat1 sene

Gündelik Cisimlere Hayat Geldi

Terry Border, gündelik cisimlere teller yardımıyla vücuda getiriyor. İşde Sanatçının kişisel blog sayfasında paylaştığı çalışmalardan bazıları        ...

Teknoloji Galerileri2 sene

Çölün Altında 2 Bin Yıllık Türk Mucizesi

İşte 2 bin 200 yıl önce Türkler tarafından, çölün altına yapılan bir mühendislik harikası Karız Kanalları, Orta Asya’da, Turfan bölgesinde...

Etiket Bulutu

Kategoriler

Trending