Yapay Zekâ Kedileri Neden Eskisi Kadar Sevimli Değil?

Yapay Zekâ Kedileri Neden Eskisi Kadar Sevimli Değil?

İnternette hayvan videoları uzun yıllardır değişmeyen bir neşe kaynağı oldu. Kedilerin şaşkın bakışları, köpeklerin tuhaf davranışları, bir bebeğin karşısında ne yapacağını bilemeyen hayvanlar veya beklenmedik bir anda ortaya çıkan komik görüntüler… Bütün bunların ortak noktası, izleyene birkaç saniyeliğine de olsa gerçek hayattan uzaklaşma fırsatı vermeleriydi.

Fakat yapay zekâ ile üretilen hayvan videolarının yaygınlaşmasıyla birlikte bu masum eğlence alanı da değişmeye başladı.

Eskiden sevimli bir kedi videosu gördüğümüzde ilk düşüncemiz genellikle “Ne kadar tatlı!” olurdu. Bugün ise zihnimizin başka bir soruyu daha hızlı sorduğunu fark ediyoruz:

“Bu gerçek mi?”

Belki de yapay zekânın hayvan videolarına yaptığı en büyük müdahale, onları daha gerçekçi hale getirmek değil; gerçek olduklarına dair duyduğumuz güveni ortadan kaldırmak.

İnternetin İlk Neşe Kaynaklarından Biri: Kediler

Kedilerin internet kültüründeki yeri yapay zekâdan çok daha eski.

“I Can Has Cheeseburger?” gibi internet memleri, kedilerin dijital kültürün en önemli sembollerinden biri haline gelmesine yardımcı oldu. Keyboard Cat milyonlarca insan tarafından izlendi. Grumpy Cat ise yalnızca bir internet fenomeni olmakla kalmadı; markalarla yapılan anlaşmalar ve ürünler sayesinde internet ünlülüğünün ekonomik değerini de gösterdi.

Kediler aslında internetin nasıl çalıştığını anlamak için küçük bir laboratuvar gibiydi.

Komiktiler, sevimliydiler, paylaşılabilirlerdi ve en önemlisi gerçektiler.

Bir kedinin masadan düşmesi, kutunun içine girmeye çalışması veya sahibinin yaptığı bir şeye şaşırması için özel efektlere ihtiyaç yoktu.

İşte yapay zekâ çağında kaybetmeye başladığımız şey tam olarak bu olabilir.

Doğallık.

Bir Hayvan Videosunu Neden Sevimli Buluyoruz?

Bir hayvan videosunun bize verdiği haz yalnızca hayvanın görüntüsünden kaynaklanmıyor.

Videonun arkasında gerçek bir olay olduğunu bilmek de deneyimin önemli bir parçası.

Bir yavru köpeğin ilk kez karla karşılaşmasını izlediğimizde aslında yalnızca köpeği görmeyiz. Onun gerçekten karla karşılaştığını, şaşırdığını ve o anın bir insan tarafından kaydedildiğini düşünürüz.

Bu nedenle sevimlilik ile gerçeklik duygusu arasında güçlü bir bağlantı bulunuyor.

Medya araştırmacısı Jessica Maddox’un dikkat çektiği nokta da burada önem kazanıyor: Sevimli hayvan videolarının keyfinin önemli bir bölümü, gördüğümüz şeyin gerçekten yaşandığını düşünmemizden geliyor.

Yapay zekâ ise bu bağı zayıflatıyor.

Çünkü artık ekranda gördüğümüz sevimli yavru kedinin gerçekten var olup olmadığını bilmiyoruz.

“Aman Tanrım, Bu Gerçek mi?”

Yapay zekâ tarafından oluşturulmuş bir hayvan videosunu ilk gördüğümüzde birkaç saniyeliğine kandırılabiliriz.

Kedi kusursuz biçimde kameraya bakıyordur.

Yavru köpek inanılmaz derecede tatlıdır.

Hayvanın hareketleri olağanüstü görünür.

Arka plandaki manzara adeta bir film karesini andırır.

Sonra bir ayrıntı dikkatimizi çeker.

Patinin anatomisi gariptir.

Kulağın şekli değişmiştir.

Hayvanın hareketinde fizik kurallarına aykırı bir durum vardır.

Ya da videonun tamamı biraz fazla kusursuzdur.

Bunun üzerine yorumlara bakarız.

“AI mı?”

“Gerçek mi?”

“Bu video yapay zekâ ile yapılmış.”

Bir anda sevimlilik duygusu geri plana düşer ve yerini doğrulama ihtiyacına bırakır.

İşte yapay zekânın internet deneyiminde yarattığı önemli değişimlerden biri burada ortaya çıkıyor.

Artık yalnızca içeriği tüketmiyoruz.

İçeriğin gerçek olup olmadığını da tüketirken araştırıyoruz.

Yapay Zekâ Hayvanları Neden Bazen “Tuhaf” Geliyor?

Yapay zekâ modelleri giderek daha gerçekçi görüntüler üretebiliyor. Ancak gerçekçilik ile gerçeklik aynı şey değil.

Yapay zekâ bir kedinin nasıl görünmesi gerektiğini çok iyi tahmin edebilir. Fakat o kedinin gerçekten yaşamış olması, bir yere gitmesi, korkması, merak etmesi veya sahibiyle etkileşime girmesi başka bir şeydir.

İnsan beyninin gördüğü görüntüyü yalnızca estetik açıdan değerlendirmediğini de unutmamak gerekiyor.

Hareketlerin doğal olup olmadığını, çevrenin fizik kurallarına uyup uymadığını, hayvanın davranışlarının tutarlı olup olmadığını ve videonun gerçekten yaşanmış bir ana ait olup olmadığını bilinçli veya bilinçsiz biçimde değerlendiriyoruz.

Bu nedenle yapay zekâ tarafından oluşturulan bazı videolar ilk bakışta kusursuz görünse bile içimizde bir “bir şeyler yanlış” hissi oluşturabiliyor.

Bazen bu hissin kaynağını açıklayamayız.

Ama hissederiz.

Sorun Yalnızca Kediler Değil

Bu durum hayvan videolarıyla sınırlı değil.

İnternette “garip şekilde tatmin edici” olarak adlandırılan içerikler de yapay zekâ üretiminden etkileniyor.

Bir nesnenin kusursuz biçimde kesilmesi, bir şeylerin birbirine tam olarak oturması veya fiziksel bir hareketin beklenmedik biçimde gerçekleşmesi gibi videoların keyfi, aslında gördüğümüz şeyin gerçekten gerçekleşmiş olmasına dayanıyor.

Komedi de benzer bir noktada duruyor.

Bir insanın kayıp düşmesi, bir şeyin beklenmedik biçimde devrilmesi veya fiziksel bir kazanın komik hale gelmesi, gerçek dünyada meydana gelen bir olayın kaydedilmesinden kaynaklanan özel bir duygu yaratıyor.

Yapay zekâ bu olayları saniyeler içinde üretebilir.

Ama aynı komedi duygusunu her zaman yaratamaz.

Çünkü artık izleyici olayın gerçekten yaşandığından emin değildir.

Asıl Kaybettiğimiz Şey Güven Olabilir

Yapay zekâ içeriklerinin en önemli problemi belki de sahte görüntülerin varlığı değil.

Gerçek görüntülere olan güvenimizi de azaltması.

Bir süre sonra internette gördüğümüz her şaşırtıcı görüntü için “Bu gerçek mi?” diye sormaya başlarsak, gerçek içeriklerin kendisi de değer kaybedebilir.

Gerçek bir yavru köpeğin sahibine kavuştuğu video ile yapay zekânın oluşturduğu kusursuz bir köpek videosu aynı ekranda karşımıza çıkabilir.

İkisi arasındaki fark yalnızca görüntünün kalitesi olmayacaktır.

Birinin arkasında gerçek bir hayat vardır.

Diğerinin arkasında ise bir model, veri kümesi ve üretim komutu.

Bu ayrım görünmez hale geldiğinde internetin en temel değerlerinden biri olan güven zarar görebilir.

Yapay Zekâ İnterneti Daha Güzel Hale Getirirken Daha Sahte de Yapabilir

Burada ilginç bir paradoks ortaya çıkıyor.

Yapay zekâ görüntü teknolojileri geliştikçe daha güzel hayvan videoları üretebiliyoruz.

Daha sevimli kediler.

Daha komik köpekler.

Daha etkileyici sahneler.

Daha olağanüstü hikâyeler.

Ancak içerik estetik açıdan iyileştikçe gerçeklik duygusu azalabiliyor.

Çünkü internetin ilk dönemlerinde kullanıcıların karşılaştığı içeriklerin büyük bölümü kusursuz değildi.

Kötü çekilmişti.

Görüntü kalitesi düşüktü.

Kamera sallanıyordu.

Ses kötüydü.

Ama bütün bu kusurlar aynı zamanda gerçekliğin işaretleri olarak çalışıyordu.

Bugün ise yüksek çözünürlük, kusursuz ışık, mükemmel kompozisyon ve gerçekçi hareketler artık tek başına güvenilirlik göstergesi değil.

Hatta bazen tam tersine işaret edebiliyor.

Yapay Zekâ Çağında “Gerçek” Yeni Bir Değer Haline Gelebilir

Belki de gelecekte internetin en değerli içerikleri en mükemmel görünenler olmayacak.

En gerçek olanlar olacak.

Tek kamerayla çekilmiş sıradan bir kedi videosu, yapay zekânın ürettiği sinematik bir kedi videosundan daha fazla ilgi çekebilir.

Çünkü izleyici artık görüntünün güzelliğinden çok hikâyenin gerçekten yaşanmış olmasına değer verebilir.

Bu durum içerik üreticilerini de değiştirebilir.

Gerçek zamanlı çekimler, ham görüntüler, kamera arkası kayıtları, canlı yayınlar ve içeriğin nasıl üretildiğini gösteren kanıtlar daha önemli hale gelebilir.

Yani yapay zekâ çağında “gerçek” olmak, yalnızca bir içerik niteliği değil, başlı başına bir içerik avantajı haline gelebilir.

İnternetin Son Masum Alanlarından Biri de Değişiyor

Hayvanlar internetin en güvenilir neşe kaynaklarından biriydi.

Siyaset yoktu.

Tartışma yoktu.

Algoritmaların bizi birbirimize düşürmesine gerek yoktu.

Bir kedi vardı.

Bir köpek vardı.

Ve birkaç saniyelik saf bir mutluluk vardı.

Şimdi ise o videoyu izlerken bile zihnimizin bir bölümü tetikte.

“Gerçek mi?”

“Yapay zekâ mı?”

“Bu hayvan gerçekten var mı?”

Belki de yapay zekânın hayvan videolarına verdiği en büyük zarar, onları daha az sevimli hale getirmesi değil.

Onlara bakarken duyduğumuz masumiyeti ortadan kaldırması.

Gerçeğe Karşı Savaşın İlk Cephesi Kediler Olabilir

Yapay zekâ ile üretilen hayvan videoları önemsiz bir internet eğlencesi gibi görülebilir.

Fakat aslında daha büyük bir dönüşümün küçük bir göstergesi olabilirler.

Bugün bir kedinin gerçek olup olmadığını sorguluyoruz.

Yarın bir insanın görüntüsünü, sesini veya söylediği bir sözün gerçek olup olmadığını sorgulayacağız.

Sonrasında haber görüntülerine, siyasi konuşmalara, savaş görüntülerine ve sosyal medyada gördüğümüz olaylara aynı şüpheyle yaklaşacağız.

Bu nedenle yapay zekâ hayvan videoları yalnızca “komik sahte videolar” değildir.

Bize geleceğin internetinde gerçek ile yapayın birbirinden ayrılmasının ne kadar zorlaşabileceğini gösteren küçük bir ön gösterimdir.

Belki de yapay zekâ çağının en büyük problemi sahte görüntülerin üretilebilmesi değil.

Asıl problem, bir süre sonra gerçek görüntülere bile inanmak için kanıt aramak zorunda kalmamız olacak.

Ve bu gerçekleştiğinde, internetin en büyük kaybı belki de kediler olmayacak.

Gerçeklik duygumuz olacak.

Ali Değişmiş

• KATEGORİLER:
• | Video Haberleri |
• | Yapay Zeka Haberleri |