Tablet Nesli Kitabı Unutuyor

İngiltere’de yapılan güncel bir araştırma, dijitalleşmenin çocuklar üzerindeki etkisini ortaya koydu. “Tablet nesli” olarak adlandırılan çocukların, kitap sayfalarını çevirmek yerine ekranlarda kaydırma hareketi yapmaya alıştığı belirlendi. Uzmanlar, bu durumun dikkat süresi ve okuma alışkanlıkları üzerinde olumsuz etkiler oluşturabileceği konusunda aileleri uyarıyor.

Çocuk Gelişimi Uzmanı Öğr. Gör. Elif Konar Özkan, çocukların kitapla erken yaşta tanışmasının önemine dikkat çekerek, “Çocuklar çevrelerinde kitap okuyan yetişkinleri görmeli ve kitabın hayatın doğal bir parçası olduğunu deneyimlemelidir. Ekranlar hiçbir şekilde ‘dijital dadı’ gibi kullanılmamalıdır” dedi.

Kindred Squared tarafından 2024 yılında yapılan “School Readiness” araştırmasına göre, her üç çocuktan biri okula başladığında bir kitabı nasıl kullanacağını bilmiyor. Öğretmenler, çocukların kitap sayfalarını çevirmek yerine tabletlerdeki gibi kaydırma hareketi yapmaya çalıştığını belirtiyor.

Uzmanlar, yoğun ekran kullanımının çocuklarda dikkat süresini kısalttığını ve odaklanma becerilerini zayıflattığını ifade ediyor. Ayrıca hızlı içerik tüketiminin, çocukların sabır gerektiren aktivitelerden uzaklaşmasına neden olduğu belirtiliyor. Kitap okumanın ise zihinsel gelişimi desteklediği, hayal gücünü ve analiz becerisini güçlendirdiği vurgulanıyor.

Özkan, ailelere önemli bir uyarıda bulunarak, ekranların özellikle zor anlarda “emzik” gibi kullanılmaması gerektiğini söyledi. Bu durumun çocukların can sıkıntısıyla başa çıkma, hayal kurma ve problem çözme becerilerini olumsuz etkileyebileceğini ifade etti.

Çocukların kitapla bağ kurabilmesi için ailelerin rol model olması gerektiğini belirten Özkan, “Banyo kitapları, masallar, ninniler ve tekerlemelerle başlayan süreç, çocuğun kitap dünyasına adım atmasını sağlar” dedi.

Uzmanlara göre teknoloji tamamen hayat dışına çıkarılamasa da dengeli kullanımı büyük önem taşıyor. Özellikle ilk üç yılın ekranlardan uzak geçirilmesi gerektiği, bu dönemde çocukların oyun, iletişim ve sözlü kültür unsurlarıyla gelişiminin desteklenmesi öneriliyor.

Yanlış kitap seçiminin de çocukları kitaptan uzaklaştırabileceğini belirten uzmanlar, çocuğun yaşına ve ilgi alanlarına uygun kitaplarla tanıştırılmasının okuma alışkanlığı kazanmasında kritik rol oynadığını ifade ediyor.

Eğitim kurumlarının da bu süreçte önemli bir rol üstlendiğine dikkat çekilerek, okullarda kitap kültürünün yaygınlaştırılması, öğretmenlerin ise iyi birer rol model olması gerektiği vurgulanıyor.