Bakterilerin Hafızalarının Olduğu Ortaya Çıktı

Son araştırmalar, bakterilerin de yaşadıkları olaylara dair anılar oluşturabildiğini ve bu anıları sonraki nesillere aktarabildiğini gösterdi.

Bakterilerin insanlar gibi bir beyinleri veya duyuları olmamasına rağmen bu yeteneğe sahip olmaları oldukça ilginç bir durum. Anı oluşturma süreçleri bizimkilerden farklı olsa da, bu bulgu bakterilerin sadece yaşadıkları deneyimlerden değil, aynı zamanda bu deneyimleri sonraki nesillere aktarabilecekleri bir şekilde bilgi saklayabildiklerini gösteriyor.

Escherichia coli veya yaygın adıyla Koli basili, dünyadaki en yaygın bakteri türlerinden biri olup pek çok araştırmacının ilgisini çeken bir organizma. Bu tek hücreli canlı sürekli olarak bilim insanlarını şaşırtmaya devam ediyor ve çeşitli çalışmaların odak noktası haline geliyor.

Koli basili,  kart eşleştirme gibi testlerle aslında anılar oluşturduğunu göstermiyor. Bizler gibi bilinçli bir hafızaya sahip olmamakla birlikte, karar mekanizmalarındaki değişimlerle bu özelliklerini sergiliyorlar. Teksas Üniversitesi’nden araştırmacıların yaptığı çalışmanın baş yazarı Souvik Bhattacharyya, bakterilerin çevrelerindeki bilgileri depoladıklarını ve sık bulundukları ortamlarda bu bilgileri kullanabildiklerini belirtti.

10 binden fazla bakterinin yer aldığı deneyde bakterilerin yayılma ve gruplaşma davranışları gözlemlendi. Bakteriler, besin ararken hızlıca bir noktadan diğerine hareket ediyor. Yayılarak yiyecek arayan bakteriler, besin bulduklarında bir araya geliyorlar. Özellikle hücresel demir seviyesi düşük olan ortamlarda hızlı hareket ederken, demir yoğun ortamlarda bir araya geliyorlar. Demirin az olduğu ortama taşındıklarında ise hızla demirin yoğun ortama doğru harekete geçiyor, tekrar besin arama hareketi yapmıyorlar. Bu davranışları, bakterilerin çevrelerindeki koşullara adapte olma yetenekleriyle ilgili önemli ipuçları sunuyor.

Araştırmanın dikkat çekici bir diğer yanı, bakterilerin edindikleri bilgileri gelecek nesillere aktarabilmesi. Bakterilerin en az dört nesil boyunca bu bilginin aktarıldığı ortaya çıkarken, daha sonraki nesiller daha da hızlı hareket ederken gözlemlendi.

Bilim insanları, bakterilerin demir üzerinden bir anı sistemi oluşturduğuna inanıyor. Gezegenimizin bugünkü hâline gelmesinden önce çok uzun bir süre atmosferde oksijen yoktu ve bakteriler de hücre içi fonksiyonlarını yerine getirmek için demiri kullanıyordu. O yüzden de anı oluşturma mekanizmalarının demir üzerinden şekillendirilmesi normal karşılanıyor.

Araştırmacılar, bakterilerin hareketlerinin ve hafıza mekanizmalarının daha iyi anlaşılabilmesinin gelecekte yapılacak çalışmalarda büyük etkisi olacağına inanıyor. Böylece bakterilerin nasıl mekanizmalar geliştirdikleri ve ilaçlara bağışıklık kazandığı da ortaya çıkabilecek.