Yeni bilgi ve iletişim teknolojilerinin kaynağı » BİLGİZONE
Connect with us

Blog Haber Makaleler

Yeni bilgi ve iletişim teknolojilerinin kaynağı

Yayınlama

-

insan teknoloji arkaplan

Yeni bilgi ve iletişim teknolojilerinin kaynağını tartışabilmek için öncelikli olarak teknoloji ve toplum arasındaki ilişkinin anlaşılması daha sonra ise bulguların ışığında temel etmenlerin değerlendirilmesi gereklidir. Bu bağlamda, bilim insanları teknolojik gelişmelerin, yeni keşiflerin yapıldığı toplumsal çevre ile alakalı olduğunu öne sürmektedirler [1]. Elbette “teknoloji ve toplum arasındaki ilişki”nin incelenmesi ve anlaşılması çok kapsamlı bir okuma ve çalışmayı gerektirmektedir. Bu nedenle, burada konuya esas oluşturabilecek, literatürde yer alan iki temel yaklaşım ve bu iki temel yaklaşımın da yine sadece başlıca argümanlarına değinilmektedir. Konuya ilişkin daha detaylı bilgiler bu yazıda belirtilen kaynaklardan başlanarak diğer ilgili kaynaklardan edinilebilir.

Teknoloji ve toplum arasındaki ilişkiyi incelerken karşımıza iki temel ve birbirine karşı çıkan yaklaşım ortaya çıkmaktadır. Bunlar “teknolojik determinizm” ve “sosyal biçimleme” (social shaping) olarak bilinmektedir.

Teknolojik determinizmin temel argümanı, televizyon, internet gibi yeni teknolojilerin kaynağının teknik çalışma ve deneyler olduğudur. Bu yaklaşımda, yeni teknolojilerin tasarımını ve ortaya çıkışını biçimlendiren iş ve işlemlerin, sosyal ve ekonomik yaklaşımlardan bağımsız veya yarı otonom olarak görülen bilimsel aktivitenin belirli alanlarına dayandığı kabul edilmektedir. Daha somut olarak kategorize etmek istenirse, teknolojik determinizm üç temel fikir üzerine inşa edilmiştir. Bunlar, teknolojik gelişmelerin otonom olduğu, toplumsal gelişmenin veya tarihin teknoloji tarafından belirlendiği ve teknolojik yaygınlaşma, uygulamalar ve kullanım şekillerinin doğrusal ve tahmin edilebilir olması görüşlerine dayanmaktadır [2].

Sosyal biçimleme yaklaşımı ele alındığında; bu yaklaşım, teknolojik determinizmin ileri sürdüğü fikirleri reddetmekte ve teknolojik gelişmenin tüm iş ve işlemlerinin çok büyük ölçüde sosyal faktörler tarafından biçimlendirildiğini ileri sürmektedir. Bu yaklaşım, yeni teknolojilerin ortaya çıkması veya kabullenilmesine ilişkin teknolojinin içinde bulunduğu aşamanın durumu ne olursa olsun teknolojik değişimlerin temel kaynağının sosyo-ekonomik, politik veya kültürel güçler olduğu olgusunu vurgulamaktadır. Sosyal biçimleme yaklaşımları yeni teknolojilerin dışsal olarak türetilmediğini ve bunların belirli sosyo-ekonomik, kurumsal ve kültürel bağlamda anlaşılması gerektiğini savunur. Bunun yanı sıra, bu yaklaşımda yeni teknolojilerin kaynağı, tasarımı ve kabullenilmesi konularının, büyük ölçüde sosyal ilişkiler ve işlemler ile ilgili olduğunu ve bunların birbirinden ayrık olmadığını ve birbirleri üzerinde etkileri olduğu ileri sürülmektedir. Buna ilave olarak, yeni teknolojilerin çevre ve koşullara, görece açık ve uyum sağlayabilir olduğu da savunulmaktadır [2].

Sonuç olarak, teknolojik deterministler, yeni teknolojileri yalnızca bilimsel çalışmaların oluşturduğunu ileri sürmektedir. Buna karşın sosyal deterministler, teknolojik gelişmenin çok büyük ölçüde sosyal bileşenler tarafından biçimlendiğini savunmaktadırlar. Bu argümanlar beraber değerlendirildiğinde, yeni iletişim teknolojilerinin ortaya çıkması ve tüketilmesinde teknolojik etmenlerin belli bir dereceye kadar etkisi olmakla birlikte, diğer taraftan, geniş anlamda politik, ekonomik ve kültürel etmenleri içeren sosyal faktörlerin önemli etkisi olduğu belirtilebilir.

Bilişim Başuzmanı Yusuf Korhan Selek

 

Kaynaklar:
[1] Green, L. (2002). Communication, Technology and Society. London:Sage.
[2] Preston, P. (2001). Reshaping Communications: Technology, Information and Social Change. London:Sage.

Devamını oku
Yorum yaz

Yorum yaz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

*

Blog Haber Makaleler

Avrupa Posta ve Telekomünikasyon İdareleri Birliği Kriterler

Yayınlama

-

Kapsama yükümlülükleri ile ilgili bundan önceki yazımızda, Avrupa Posta ve Telekomünikasyon İdareleri Birliği (CEPT) üyesi ülkelerin elektronik haberleşme sektörünü düzenleyen ve denetleyen otoritelerinin büyük çoğunluğunun, mobil haberleşme yapma yetkisine sahip işletmecilerine kullanım hakları veya lisanslar yoluyla birtakım kapsama yükümlülükleri getirdiğini ve bunlardan bazılarının kapsama yükümlülüğünü sadece ses hizmeti için veya veri hizmeti için getirirken bazılarının ise her ikisi için de söz konusu olduğu bilgisini vermiştik. Bu yazımızda ise Elektronik Haberleşme Komitesi (ECC)  tarafından CEPT üyesi bazı ülkelerde yapılan mobil haberleşme altyapısı üzerinden ses ve veri hizmeti için ayrı ayrı bazı kapsama kriterlerine ilişkin anket sonuçlarını sizlerle paylaşmak istiyoruz.

Ses Kapsama Kriteri

Bir telefon çağrısı yapabilmek: Örneğin Fransa’da, ses kapsama kriteri, binaların dışında ve yaya hızı ile yürürken bir dakikalık telefon görüşmesi yapabilmek bir kriter olarak belirlenmiştir. Bu kriterin avantajı, kapsamayı tanımlamak için gerçekçi bir kullanılabilirlik sunar.

Alan Şiddeti: Ankete verilen cevaplar, 38 dBµV/m ile 58 dBµV/m aralığını verir. Yerden yükseklik (1,5 m’den 1,7 m’ye kadar) ve hücre kenar olasılığı (%50 den %75 e kadar) gibi bazı ilave ön koşullar getirildi.

Bu kriter, düzenleyici kurumlara kapsama için bazı teorik hesaplamaları yaptırsa da ses kapsamasını kolay bir şekilde doğrulama olanağını sağlayamıyor. Böylece ses kapsaması alan şiddetine doğrudan bağlanıyor. Gerçekte ise bu bağlantı, yapılmak istenen bir telefon görüşmesini etkileyen hücre yükü gibi diğer bazı parametreler nedeni ile o kadar basit bir işlem değil.

Sinyal Şiddeti: Ankete verilen cevaplar, -106 dBm ile -75 dBm aralığını veriyor. Yerden yükseklik (1,7 m’den 3 m’ye kadar) ve hücre yükü olasılığı (2.1 GHz bandında %30) gibi bazı ilave ön koşullar getirildi.

Alan şiddetinde olduğu gibi sinyal şiddetindeki bu kriter de düzenleyici kurumlara kapsama için bazı teorik hesaplamaları yaptırmasına karşın ses kapsamasını kolay bir şekilde doğrulama olanağı veriyor. Böylece ses kapsaması sinyal şiddetine doğrudan bağlanabiliyor. Gerçekte ise bu bağlantı, yapılmak istenen bir telefon görüşmesini etkileyen hücre yükü gibi diğer bazı parametreler nedeni ile o kadar basit değil.

Ses hizmeti için kalite ölçümü: Örneğin bir CEPT üyesi ülkede tanımlanan değer RxQUAL≤4;

ECC Report 118’e göre, RxQUAL değeri, ölçüm anında belirli bir RxLEV değeri ile birlikte kullanılır (lokasyonun kapsanıp kapsanmadığını belirlemek için karar verilen bir eşik değeri, örneğin RxLEV ≥ 18 (≥ -92 dBm) ve RxQUAL ≤ 4 gibi).

Ses kapsaması için bir kriter/ölçüt olarak spesifik bit hızı: Ankete verilen cevaplarda aralık 12.2 kbps’dan 144 kbps’a kadar değişkenlik gösteriyor. Ek olarak outdoor şartı ön koşul olarak veriliyor. Bit hızı telefon görüşmesi yapabilme kabiliyeti olarak gerçekçi olsa da, pratikte bir işletmecinin kapsamasını hesaplamakta daha zor.

Düzenleme yapan otoriteler, ses kapsamasının sağlanıp sağlanmadığını değerlendirmek için kriter olarak alan şiddeti veya sinyal şiddetini kullanıyor. Genel olarak sinyal şiddetini bir kriter olarak kullanan bu idareler UMTS’e göre GSM için daha yüksek değerleri tanımladılar.

Veri Kapsama Kriteri

Ankete verilen cevaplar, veri kapsamasının sağlanması için çeşitli kriterlerin yerine getirilmesi gerektiğini gösteriyor. Birçok durumda bit hızının belirlenmesi gerektiği söylense de tüm cevaplarda bunun sağlanması gereken bir ön koşul olduğu söylenemez. Anketteki cevaplarda olası farklı kriterlerin de tanımlanması gerektiği vurgulanıyor.

Teorik olarak maksimum veri hızı: Örnek olarak Fransa’da, Teorik olarak maksimum veri hızı, LTE teknolojisi için tahsis edilmiş bandlarda, “downlink” (aşağı yönde: baz istasyonundan cep telefonuna doğru iletim) en az 60 Mbit/s olması zorunluluğu getirildi.

“downlink” veri hızı: Düzenleyici kuruluşların büyük bir çoğunluğu minimum bir “downlink” veri hızını sağlama zorunluluğu getirdi. Geniş bant için 144 kbps ile 30 Mbps değerleri arasında değişen çeşitli veri hızları tanımlanmışken dar bantlar için daha düşük değerler verildi.

Bazı idareler bu yükümlülükleri, başlangıçta daha düşük veri hızları belirleyip yıllar geçtikçe zaman göre artacak şekilde belirledi. Bir kısmı ise bazı lokasyonların diğer yerlere göre daha yüksek veri hızlarında kapsama sağlamalarını lisans şartı olarak yükümlülük haline getirdi.  Örneğin Avusturya’da bazı belediyelerde “downlink” yönünde 2 Mbit/s ve “uplink” yönünde (yukarı yönde: cep telefonundan baz istasyonuna doğru iletim) 0.5 Mbit/s veri hızı belirlenirken geri kalan yerlerde veri hızı “downlink” yönünde 1 Mbit/s ve “uplink” yönünde 0.25 Mbit/s belirlendi.

Gün içerisinde 24 saat boyunca değişkenliği de dikkate almak mümkün olabiliyor. Örneğin İzlanda’da lisans alındıktan sonra 4 yıl içerisinde “downlink” kapsaması için, 10 Mbps (bazen 24 saat boyunca), 3.85 Mbps (ortalama 24 saat) ve 2.5 Mbp (ortalama en yoğun 3 saat) veri hızları isteniyor.

Bir kısım düzenleyici kurumlar asgari bir veri hızı ile asgari bir nüfusun kapsanmasını isteyip, kapsama alanını diğer yerlere genişletmeden önce bazı özel yerlerin kapsanması gerekliliğini yükümlülük olarak sundu.

RSRP (Reference Signal Received Power) ve SINR (signal-to-interference-plus-noise ratio ) için limit değerler de belirlendi. Çek Cumhuriyeti’nde, LTE 800 MHz için RSRP -109 dBm (outdoor) ve SINR için ise 5 dB limit değer. Farklı kriterler (nüfus, zamana göre artış, belirli lokasyon, v.b) ülkelerin ihtiyaçlarına göre ve düzenleyici kuruluşların bakış açılarına göre yükümlülük olarak düzenlenebiliyor.

Devamını oku

Blog Haber Makaleler

Türkiye’nin Dijital Dönüşümü

Yayınlama

-

Dünyanın dijital dönüşümü hız kesmeden devam ediyor, Türkiye’de bu dönüşümden etkilenerek yeni fikirler ve teknolojiler ortaya çıkarıyor.

Hadi gelin 2017’de Türkiye’de hangi dijital dönüşümler olmuş birlikte bakalım:

 

Türkiye’nin İlk Yerli Arama Motoru: Yaani

Turkcell’in Yandex iş birliğiyle hayata geçirdiği Yaani, Türkiye’nin kapsamlı ve fonksiyonel ilk arama motoru oldu. Web ve mobil uygulamalar üzerinden hizmet veren Yaani, Türk gamer yapısına uygun olarak tasarlandı.

 

Türkiye’nin İlk İnsansı Robot Fabrikası Konya’da Açıldı

Konya’da yerli yazılım firması Akınsoft tarafından hayata geçirilen AkınRobotics, 2 bin 700’ü kapalı olmak üzere toplam 11 bin metrekare alana kuruldu. Seri üretime başlayan fabrika; garson, yardımcı eleman, büro elemanı gibi farklı alanlarda çalışabilecek insansı robotlar üretiyor.

 

Hastaneler Hımss Stage 6 Belgesi Alarak Dijitalleşti

Hastanelerin dijital dönüşümü 2017 yılında da hızla devam etti. Hastaneler uluslararası standartlara uygun hale getirilerek dijital cihazlarla donatıldı. Bu dönüşümün sonucunda da pek çok hastane HIMSS Stage 6 Uluslararası Dijital Hastane Belgesini almaya hak kazandı.

 

Online Yayın Platformları Başarılı Dizilerle Ses Getirdi

Televizyonun dijitale dönüşümü 2017 yılında da yükselerek devam ediyor. Yerli dijital yayın platformları Puhutv ve Blutv yeni dizileriyle oldukça yoğun kullanılarak popüler bir hale geldi.

 

 

Kişisel Verilerin Silinmesine Yönelik Yönetmelik Düzenlendi

Kişisel verilerin yok edilmesi, silinmesi veya anonim hale getirilmesiyle ilgili 28.10.2017 tarihli yönetmelik Resmî Gazete’de yayımlandı. Kişisel bilgilerimizin bilgimiz dahilinde ya da bilgimiz olmadan kullanılmasına ilişkin düzenlemeler getirildi. Artık kurumlar verilerimizi periyodik olarak silecek, yok edecek ya da anonim hale getirecek. Ve bu bilgileri en fazla üç yıl muhafaza edebilecek.

 

Tubitak Blockchain Laboratuvarı Kurdu

Tubitak Blockchain ve dijital para teknolojilerinin araştırılması ve bu konuda çalışma alanlarının belirlenmesi için araştırma laboratuvarı kurdu. Laboratuvara ise “BCLabs” adı verildi.

 

Yerli Otomobil İçin Düğmeye Basıldı

“Türkiye’nin Otomobili Projesi” için düğmeye basıldı. Anadolu Grubu, BMC, Kıraça Holding, Turkcell ve Zorlu Holding’in yer aldığı ortak girişim grubu çalışmalarına yoğun bir hızla başladı.

 

Türk Öğrenciler Robotları ile Çin’de Büyük Ödüller Kazandılar

Çin’de düzenlenen robot yarışması “Robot Challenge 2017″ye katılan Türk öğrenciler, Türkiye’ye üç büyük ödülle döndü.

 

Türk Telekom’un Milli Klavyesi Tambu Hayatımıza Girdi

Türk Telekom’un ar-ge şirketi Argela tarafından hayata geçirilen Tambu, Türkiye’nin ilk milli dijital klavyesi oldu. Tambu, kültürümüzü yansıtan gif, emoji ve atasözleri ile kullanıcılarına keyifli bir deneyim sunuyor.

Devamını oku

Blog Haber Makaleler

Clickbait Nedir?

Yayınlama

-

Türkçe ismiyle Tık Tuzağı olan Clickbait, günümüzde sıkça rastladığımız bir manipülasyon yöntemidir.

Web sitelerin ilgi çekici ve merak uyandırıcı başlıklar kullanarak okuyucuyu istedikleri sayfalara yönlendirmeleri amacıyla kullanılır.

Haber sitelerinden aşina olduğumuz Clickbait’i size birkaç cümleyle hatırlatmak istiyorum:

“Son dakika! O Ünlü Nerede Görüldü!” ya da ”Şok,şok,şok! Olay Video” gibi çarpıcı başlıklarla gördüğünüz aslını yansıtmayan içeriklerin genelini Clickbait olarak adlandırılır.

 

Peki neden bu kadar sık karşılaşıyoruz?

Bu yöntem siteye ya da youtube videolarına hem daha fazla tık kazandırıyor hem de kullanıcıyı içerikte daha uzun süre tutuyor. Haliyle dijital dünyada bunun karşılığı para oluyor.

 

 

Clickbait’in Tehlikeleri?

Sıklıkla karşılaştığımız bu yöntemlerin bazen çok daha kötü amaçları olabiliyor.

İşte kurbanı olabileceğimiz bazı tehlikeler:

  1. Virüs Tehdidi: Çok sayıda trojen ya da zararlı yazımlar barındırabilir.
  2. Oltalama(Phishing): Kişilerin şifre ve banka bilgilerini öğrenmek amacıyla kullanılır. Bankalardan hediye kazandınız başlığıyla gönderilen sahte mailler ve yönlendirdiği paravan siteler örnek verilebilir.
  3. Ücretsiz Anketler: Hediye vadi ile bilgilerinizi anket yardımıyla iletmeniz istenir.
  4. Clickjacking: Hacker ve dolandırıcılar tarafında daha detaylı hazırlanan yöntemlerden biridir. Asıl amaç kullanıcıyı sahte bir butona yönlendirip gerçekte başka bir işlem yapılmasını sağlamaktır.

 

 

Devamını oku

Blog

Blog Haber Makaleler2 hafta

Avrupa Posta ve Telekomünikasyon İdareleri Birliği Kriterler

Kapsama yükümlülükleri ile ilgili bundan önceki yazımızda, Avrupa Posta ve Telekomünikasyon İdareleri Birliği (CEPT) üyesi ülkelerin elektronik haberleşme sektörünü düzenleyen...

Blog Haber Makaleler2 hafta

Türkiye’nin Dijital Dönüşümü

Dünyanın dijital dönüşümü hız kesmeden devam ediyor, Türkiye’de bu dönüşümden etkilenerek yeni fikirler ve teknolojiler ortaya çıkarıyor. Hadi gelin 2017’de...

Blog Haber Makaleler3 hafta

Clickbait Nedir?

Türkçe ismiyle Tık Tuzağı olan Clickbait, günümüzde sıkça rastladığımız bir manipülasyon yöntemidir. Web sitelerin ilgi çekici ve merak uyandırıcı başlıklar...

Blog Haber Makaleler3 hafta

Instagram’ın Son Görülme Özelliği Nasıl Kapatılır?

Instagram, son yaptığı güncelleme ile iOS ve Android kullanıcılarına WhatsApp’tan aşina olduğumuz son görülme özelliğini aktif etti. Neyse ki bu özellik Instagram’ın yalnızca mesajlaşma bölümünde yer alıyor. Kullanıcılar mesajlaştığı kişilerin Instagram’a son giriş yaptıkları zamanı...

Blog Haber Makaleler3 hafta

İnternet Değişim Noktası-II

Bir önceki yazımda [1] İnternet Değişim Noktalarının (İDN) idari ve teknik yapıları hakkında bilgi vermeye çalıştım. Yazımın üzerinden yaklaşık üç ay...

Blog Haber Makaleler4 hafta

2018’in Dijital Trendleri Ne Olacak?

Her geçen gün dünya yeni bir teknoloji, yeni icatla tanışıyor. Bu değişimle birlikte dijital dünyadaki trendler de farklılaşıyor kullanıcılar yeni...

Blog Haber Makaleler1 ay

Dijitalden Fijitale

Dijital devrim ile birlikte hayatımızın her anında köklü değişiklikler oldu, satın aldığımız ürünlerden yediğimiz içtiğimiz yiyeceklere kadar neredeyse tüm alışkanlıklarımız...

Galeri

Teknoloji Galerileri2 gün

Yapay zekalı robot kurye: Yape

Gelişen robot teknolojisiyle, her geçen gün bilimkurgu filmlerini aratmayan ürünler görücüye çıkıyor. İtalyan araştırmacılar, yapay zeka ile donatılmış Yape adında...

Teknoloji Galerileri3 gün

Gördüğünüzde Kaçmanız Gereken 10 Canlı

Her yıl yüz binlerce insan farklı hayvanların saldırısı ya da bu hayvanların bulaştırdığı hastalıklar yüzünden ölüyor. İşte dünyanın en ölümcül canlıları…...

Otomotiv Haberleri5 gün

TOYOTA e-PALETTE Dünyayı Alt Üst Edecek Proje

Dünyaca ünlü otomobil firmaları son yıllarda otonom özellikli araçlarının konseptlerini görücüye çıkarma konusunda yarış içindeler. Aslında bu şu anlama geliyor:...

Otomotiv Haberleri1 hafta

Aeromobil’in fiyatı belli oldu

Slovakya’da geliştirilen uçan otomobil modeli Aeromobil’in fiyatı belli oldu. Şirketten yapılan açıklamaya göre, modelin fiyatı 1.3 milyon dolar.   1.3...

Genel Bilgi2 hafta

Ege Denizi’nde 2 bin yıllık bilgisayar

1900’de Ege Denizi’nde sünger avcıları denizden ilginç bir cihaz çıkardı. 2 bin yıllık bu cihaz; Merkür, Venüs, Mars, Satürn ve...

Mobil Telefon Haberleri2 hafta

Land Rover’ın telefonu ortaya çıktı

Bir süreden beridir Land Rover’ın akıllı telefon çıkarmak istediği ve üstünde çalıştığı raporlanıyordu. Sonunda Land Rover’ın telefonu ortaya çıktı. Modüler...

Teknoloji Galerileri2 hafta

Dünyanın En İlginç Ormanları

Doğanın bize sunduğu her şey eşssiz güzelliği sahip ve kendine hayran bırakıyor. Bu galerideki ormanlara bakarken şaşkınlığınızı gizleyemeyeceksiniz. Polonya-Crooked Ormanı...

Etiket Bulutu

Kategoriler

Trending

Gizlilik Bildirimi

Copyright © 2017-2018 Bilgizone. Yeni Bilgi Noktası. Wordpress 4.9.1 Bilgizone Teması ile güçlendirilmiştir.
Sitedeki tüm harici linkler ayrı bir sayfada açılır. Bilgizone harici linklerin sorumluluğunu almaz.