Connect with us
Puan: 82/100 İnceleme : 6106

Yeni bilgi ve iletişim teknolojilerinin kaynağı

Blog Haber Makaleler

Yayınlama

-

insan teknoloji arkaplan

Yeni bilgi ve iletişim teknolojilerinin kaynağını tartışabilmek için öncelikli olarak teknoloji ve toplum arasındaki ilişkinin anlaşılması daha sonra ise bulguların ışığında temel etmenlerin değerlendirilmesi gereklidir. Bu bağlamda, bilim insanları teknolojik gelişmelerin, yeni keşiflerin yapıldığı toplumsal çevre ile alakalı olduğunu öne sürmektedirler [1]. Elbette “teknoloji ve toplum arasındaki ilişki”nin incelenmesi ve anlaşılması çok kapsamlı bir okuma ve çalışmayı gerektirmektedir. Bu nedenle, burada konuya esas oluşturabilecek, literatürde yer alan iki temel yaklaşım ve bu iki temel yaklaşımın da yine sadece başlıca argümanlarına değinilmektedir. Konuya ilişkin daha detaylı bilgiler bu yazıda belirtilen kaynaklardan başlanarak diğer ilgili kaynaklardan edinilebilir.

Teknoloji ve toplum arasındaki ilişkiyi incelerken karşımıza iki temel ve birbirine karşı çıkan yaklaşım ortaya çıkmaktadır. Bunlar “teknolojik determinizm” ve “sosyal biçimleme” (social shaping) olarak bilinmektedir.

Teknolojik determinizmin temel argümanı, televizyon, internet gibi yeni teknolojilerin kaynağının teknik çalışma ve deneyler olduğudur. Bu yaklaşımda, yeni teknolojilerin tasarımını ve ortaya çıkışını biçimlendiren iş ve işlemlerin, sosyal ve ekonomik yaklaşımlardan bağımsız veya yarı otonom olarak görülen bilimsel aktivitenin belirli alanlarına dayandığı kabul edilmektedir. Daha somut olarak kategorize etmek istenirse, teknolojik determinizm üç temel fikir üzerine inşa edilmiştir. Bunlar, teknolojik gelişmelerin otonom olduğu, toplumsal gelişmenin veya tarihin teknoloji tarafından belirlendiği ve teknolojik yaygınlaşma, uygulamalar ve kullanım şekillerinin doğrusal ve tahmin edilebilir olması görüşlerine dayanmaktadır [2].

Sosyal biçimleme yaklaşımı ele alındığında; bu yaklaşım, teknolojik determinizmin ileri sürdüğü fikirleri reddetmekte ve teknolojik gelişmenin tüm iş ve işlemlerinin çok büyük ölçüde sosyal faktörler tarafından biçimlendirildiğini ileri sürmektedir. Bu yaklaşım, yeni teknolojilerin ortaya çıkması veya kabullenilmesine ilişkin teknolojinin içinde bulunduğu aşamanın durumu ne olursa olsun teknolojik değişimlerin temel kaynağının sosyo-ekonomik, politik veya kültürel güçler olduğu olgusunu vurgulamaktadır. Sosyal biçimleme yaklaşımları yeni teknolojilerin dışsal olarak türetilmediğini ve bunların belirli sosyo-ekonomik, kurumsal ve kültürel bağlamda anlaşılması gerektiğini savunur. Bunun yanı sıra, bu yaklaşımda yeni teknolojilerin kaynağı, tasarımı ve kabullenilmesi konularının, büyük ölçüde sosyal ilişkiler ve işlemler ile ilgili olduğunu ve bunların birbirinden ayrık olmadığını ve birbirleri üzerinde etkileri olduğu ileri sürülmektedir. Buna ilave olarak, yeni teknolojilerin çevre ve koşullara, görece açık ve uyum sağlayabilir olduğu da savunulmaktadır [2].

Sonuç olarak, teknolojik deterministler, yeni teknolojileri yalnızca bilimsel çalışmaların oluşturduğunu ileri sürmektedir. Buna karşın sosyal deterministler, teknolojik gelişmenin çok büyük ölçüde sosyal bileşenler tarafından biçimlendiğini savunmaktadırlar. Bu argümanlar beraber değerlendirildiğinde, yeni iletişim teknolojilerinin ortaya çıkması ve tüketilmesinde teknolojik etmenlerin belli bir dereceye kadar etkisi olmakla birlikte, diğer taraftan, geniş anlamda politik, ekonomik ve kültürel etmenleri içeren sosyal faktörlerin önemli etkisi olduğu belirtilebilir.

Bilişim Başuzmanı Yusuf Korhan Selek

 

Kaynaklar:
[1] Green, L. (2002). Communication, Technology and Society. London:Sage.
[2] Preston, P. (2001). Reshaping Communications: Technology, Information and Social Change. London:Sage.

Devamını oku
Yorum yaz

Yorum yaz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Blog

Blog Haber Makaleler1 ay

2023’e Az Kaldı

Şükürler olsun ki şanlı Tarihimiz’de birçok zafer ve bu zaferler içinde birçok kahramanlık hatıraları mevcuttur. Çanakkale Deniz ve Kara Savaşları...

Blog Haber Makaleler2 ay

Konteyner Teknolojisi ile Sanallaştırma Tarihe mi Karışıyor?

Son zamanlarda konteyner teknolojisi adındı sıkça duyar olduk. Ülkemizde de kullanılmaya başlayan bu teknolojiye Google, IBM, Microsoft gibi birçok ünlü...

Blog Haber Makaleler2 ay

Çocuklara Makine Kodlamada Yaratıcı Olmayı Öğretin

Derin makine öğrenimi, muhtemelen kodun yazımını nispeten hızlı bir şekilde otomatikleştirecektir. Yazılımın yapabileceğimizden daha iyi kodlanabileceği bir gelecekte yaratıcılık çok...

Blog Haber Makaleler2 ay

IPhone Hayatımızı Değiştirdi: Bağımlılık

Yakın tarihte Tony Fadell iPod’u icat etti ve iPhone’u yaratan ekibin önemli bir üyesi oldu. Şimdi, ise “Apple’ın akıllı telefon bağımlılığı...

Blog Haber Makaleler2 ay

Intel, Performans İçin Yöntem Değişirdi

Intel, daha önce virüs taramasında kullandığı CPU’larda görevi hafifleterek performans ve pil ömrünü iyileştirmek için GPU’lara (Grafik İşlemciler) virüs taraması...

Blog Haber Makaleler2 ay

Firefox’a Yeni Bir Şans Vermenin Zamanı Geldi

İlk on yıl önce piyasaya sürüldüğünden beri, Google’ın Chrome tarayıcısı hayatımdaki en tutarlı teknoloji olmuştur.  Telefonlar, dizüstü bilgisayarlar ve kulaklıklardan...

Blog Haber Makaleler2 ay

İnternet 25 Yaşında

İlk olarak 1993 yılında hayatımıza girdi internet. Ve bugün tam 25 yaşında. Geçmişten bu güne neler yaşamış gelin hep birlikte...

Galeri

Medya ve Sinema Haberleri1 hafta

Bu Hafta Vizyondakiler

Bayram tatilini sinemaya giderek değerlendirmek isteyenler için işte vizyondakiler.  Bir grup genç bilim adamı tüm zamanların en büyük buluşuna imza...

Seyahat2 hafta

Yaz Tatili İçin Türkiye’nin En Güzel Plajları

Yaz mevsiminin tüm sıcaklığıyla kendini hissettirdiği şu günlerde Türkiye’nin en güzel plajlarını sizler için derledik.

Otomotiv Haberleri1 ay

2018’in en güvenli araçları belli oldu!

Araçların kazalara karşı dayanıklıklarını ölçen The Insurance Institute for Highway Safety, 2018 yılının en güvenilir araçlarını belirledi. İşte listedeki araçlar....

Teknoloji Galerileri1 ay

‘Yolcu Uçağı’nı gören şaşırıyor!

Antalya’nın Aksu ilçesindeki Uçak Bakım Teknolojileri Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi’ne hibe edilen eski yolcu uçağı, 7 aylık çalışmayla, öğrencilere...

Oyun Haberleri2 ay

Atari Geri Dönüyor

Atari, yeni oyun konsolu Ataribox’un ön siparişe sunulacağı tarihi açıkladı. Peki Ataribox’ın özellikleri neler? Ataribox’ın fiyatı ne kadar? İşte Ataribox hakkında bilmeniz gereken her şey… Son 20...

Lifestyle Yaşam Haberleri2 ay

Atatürk’ün Türkiye’yi Dünyaya Tanıtmak İçin Çektirdiği 20 Efsane Fotoğraf

Atatürk, 1936 yılında ülkemizi tanıtmak adına Türkiye’nin dört bir yanından fotoğraflar çektirmiş ve bunları İngilizce ve Fransızca dillerine tercüme ettirerek...

Oyun Haberleri2 ay

PES 2019’un Ekran Görüntüleri Değişiklikler

Popüler futbol oyunu PES’in önümüzdeki aylarda çıkması beklenen yeni versiyonu PES 2019’a ait görseller sızdı. PES serisinin yeni oyunu, Hong...

Etiket Bulutu

Kategoriler

Trending